Қазіргі технологиялардың дамуы тарихты сақтаудың және оны жаңа ұрпаққа жеткізудің тың мүмкіндіктерін ашып отыр. Соның бірі – жасанды интеллект (ИИ) технологиялары. Бүгінде ИИ көмегімен ескі, қара-ақ фотосуреттерді жаңартып, оларды түрлі-түске енгізіп, тіпті қозғалыс беріп бейнежазбаға айналдыруға болады. Бұл тек техникалық жаңалық емес, сонымен қатар тарихи мұраны сақтаудың маңызды құралы.
Осы бағытта жүзеге асырылып жатқан жобалардың бірі – «Жаңарған тарих» жобасы. Жобаның негізгі мақсаты – өткен дәуірдің фотосуреттерін жаңартып, тарихи тұлғалар мен оқиғаларды қазіргі ұрпаққа әсерлі түрде жеткізу. Жасанды интеллект арқылы өңделген фотосуреттер түрлі-түске боялып, олардың сапасы жақсартылады. Сонымен қатар арнайы алгоритмдердің көмегімен сол суреттерден қысқа бейнероликтер жасалып, тарихи кейіпкерлер «жанданып» көрерменге бұрынғыдан да жақын сезіледі.
Мұндай жұмыстар тарихты тек оқулықтар арқылы емес, заманауи цифрлық форматта таныстыруға мүмкіндік береді. Әсіресе жастар үшін бұл өте қызықты әрі танымдық тәсіл болып табылады. Көне суреттерге өмір беру арқылы біз өткен кезеңнің атмосферасын жақсырақ сезініп, ата-бабаларымыздың өмірін көз алдымызға елестете аламыз.
Жоба аясында қазақ әдебиеті мен мәдениетін насихаттауға да ерекше көңіл бөлінеді. Соның бірі – Жамбыл Жабаевтың шығармашылығына арналған конкурс. Бұл байқауда ақынның өлеңдері мен шығармалары жасанды интеллект көмегімен жаңа форматта ұсынылады. Қатысушылар Жамбылдың өлеңдерін ИИ арқылы бейнелеп, анимация, видео немесе цифрлық көркем жұмыстар жасап, ақын мұрасын жаңа қырынан танытады.
Мұндай бастамалар ұлттық мәдениетті заманауи технологиялармен ұштастырып, тарихи мұраны сақтауға үлкен үлес қосады. Жасанды интеллект тек болашақтың технологиясы ғана емес, ол өткенді жаңғыртып, тарихымызды жаңа форматта жеткізетін қуатты құралға айналып отыр.
«Жаңарған тарих» жобасы – өткенді ұмытпай, оны болашақпен байланыстыратын көпір.
